सेट परीक्षा : अटी आणि पात्रता
पात्रता अटी आणि पात्रता निकषांमध्ये UGC सूचनांनुसार आहे. तथापि, पात्रता स्लॉट महाराष्ट्र राज्यात प्रचलित असलेल्या आरक्षण धोरणाच्या आधारे निर्धारित केले जातात.
अ) उमेदवारांकडे SET च्या विषयात UGC द्वारे मान्यताप्राप्त पदव्युत्तर पदवी असणे आवश्यक आहे. भारतीय विद्यापीठ/संस्थेने दिलेला पदव्युत्तर पदविका/प्रमाणपत्र किंवा परदेशी विद्यापीठ/संस्थेने दिलेली परदेशी पदवी/डिप्लोमा/प्रमाणपत्र असलेल्या उमेदवारांनी त्यांच्या स्वत:च्या हितासाठी, पदव्युत्तर पदवीसह त्यांच्या पदविका/पदवी/प्रमाणपत्राची समतुल्यता* तपासली पाहिजे. असोसिएशन ऑफ इंडियन युनिव्हर्सिटीज (AIU), नवी दिल्ली (www.aiu.ac.in) कडून मान्यताप्राप्त भारतीय विद्यापीठे.
b) SC/ST/OBC/SEBC/SBC/DT(VJ)/NT/Transgender/PwD/अनाथांव्यतिरिक्त इतर उमेदवार, ज्यांनी पदव्युत्तर किंवा समतुल्य परीक्षेत किमान 55% गुण (ग्रेसिंग किंवा राउंडिंग ऑफ न करता) मिळवले आहेत, या चाचणीसाठी पात्र आहेत. OBC/SEBC/SBC/DT(VJ)/NT [नॉन-क्रिमी लेयरशी संबंधित आणि SC/ST//Trans-genders/PwD/अनाथ ज्यांनी मास्टर्समध्ये किमान 50% गुण मिळवले आहेत (ग्रेसिंग किंवा राउंडिंग ऑफ न करता) किंवा समतुल्य परीक्षा या परीक्षेसाठी पात्र आहेत. SC/ST/OBC/SEBC/DT (A)(VJ)/NT (B,C,D)/ PwD आणि अनाथांसह SBC च्या उमेदवारांनी, त्यांच्याकडे सरकारकडून वैध श्रेणी प्रमाणपत्र असल्याची खात्री करणे आवश्यक आहे. महाराष्ट्र आणि गोवा.
c) जे उमेदवार दोन वर्षांच्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या वर्षात किंवा पदव्युत्तर पदवीच्या चार सत्राच्या अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या दोन सत्रात शिकत आहेत किंवा पाच वर्षांच्या एकात्मिक पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाच्या चौथ्या वर्षात शिकत आहेत, ते या परीक्षेला बसण्यास पात्र नाहीत. .
ड) जे उमेदवार त्यांच्या पदव्युत्तर पदवी किंवा समकक्ष अभ्यासक्रम घेत आहेत किंवा जे उमेदवार त्यांच्या पात्रता पदव्युत्तर पदवी (अंतिम वर्ष) परीक्षेला बसले आहेत आणि ज्यांचा निकाल अद्याप प्रलंबीत आहे किंवा ज्या उमेदवारांच्या पात्रता परीक्षांना उशीर झाला आहे ते देखील या परीक्षेसाठी अर्ज करू शकतात. तथापि, अशा उमेदवारांना तात्पुरते प्रवेश दिला जाईल आणि त्यांनी पदव्युत्तर पदवी किंवा समतुल्य परीक्षा किमान 55% गुणांसह उत्तीर्ण केल्यानंतर सहाय्यक प्राध्यापकासाठी पात्र मानले जाईल (SC/ST/PwD/अनाथ/ट्रान्सजेंडर आणि OBC च्या बाबतीत 50% गुण. /SEBC/SBC/DT(A)/NT(B)/NT(C)/NT(D)/ [केवळ नॉन-क्रिमी लेयर] अशा उमेदवारांनी त्यांची पदव्युत्तर पदवी किंवा समकक्ष परीक्षा या तारखेपासून दोन वर्षांच्या आत पूर्ण करणे आवश्यक आहे SET निकाल, गुणांच्या आवश्यक टक्केवारीसह, त्यात अनुत्तीर्ण झाल्यास ते अपात्र मानले जातील.
e) महाराष्ट्र आणि गोवा राज्यांच्या आरक्षण धोरणानुसार, फक्त त्यांच्या उमेदवारांनाच आरक्षणाचा लाभ मिळू शकतो. म्हणून, इतर राज्य-आरक्षित श्रेणीतील उमेदवारांनी त्यांच्या ऑनलाइन अर्जामध्ये सामान्य श्रेणी लिहिणे आवश्यक आहे. असे न केल्यास गुन्हा ठरेल. SET चा निकाल तात्पुरता असल्याने आणि चुकून असे उमेदवार राखीव प्रवर्गांतर्गत पात्र ठरल्यास, त्यांना अपात्र मानले जाईल.
f) उमेदवार फक्त त्यांच्या पोस्ट ग्रॅज्युएशनच्या विषयात SET साठी बसू शकतात उदा. वाणिज्य: M.Com., Environmental Science, M.Sc. Env. विज्ञान, जीवन विज्ञान, M.Sc. लाइफ सायन्स/बॉटनी/झुऑलॉजी/मायक्रोबायोलॉजी/बायोटेक्नॉलॉजी इ., होम सायन्स : M.Sc., MA होम सायन्स (SET आणि PG विषयांच्या यादीसाठी पान 07 वर आयटम क्रमांक 4 पहा).
कोणत्याही उमेदवाराचा पदव्युत्तर विषय SET विषयांच्या यादीत समाविष्ट नसल्यास, असे उमेदवार संबंधित किंवा समकक्ष विषयात SET साठी उपस्थित राहू शकतात.
g) उमेदवारांना त्यांच्या पात्रतेच्या समर्थनार्थ कोणतेही प्रमाणपत्र/कागदपत्रे पाठवण्याची किंवा त्यांच्या अर्जाचा किंवा पुष्टीकरण पृष्ठाची प्रिंटआउट नोडल एजन्सीला पाठवण्याची आवश्यकता नाही. तथापि, उमेदवारांनी, त्यांच्या स्वतःच्या हितासाठी, चाचणीसाठी त्यांची पात्रता सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे. कोणत्याही टप्प्यावर नोडल एजन्सीद्वारे कोणतीही अपात्रता आढळल्यास, त्यांची उमेदवारी रद्द केली जाईल आणि ते कायदेशीर कारवाईस जबाबदार असतील. नोडल एजन्सी उमेदवारांनी त्यांच्या अर्जामध्ये दिलेल्या माहितीची पडताळणी करत नाहीत, त्यामुळे सर्व अर्जदारांची उमेदवारी पात्रता निकषांच्या पूर्ततेच्या अधीन पूर्णपणे तात्पुरती असेल.
h) एखाद्या विषयात आधीच SET उत्तीर्ण झालेल्या उमेदवाराला त्याच विषयातील SET साठी पुन्हा बसण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. या नियमाचे उल्लंघन करणारे उमेदवार कायदेशीर कारवाईसाठी जबाबदार असतील आणि त्यांना प्रमाणपत्र दिले जाणार नाही.
i) SET साठी अर्ज करण्यासाठी, कोणतीही उच्च वयोमर्यादा नाही.
j) UGC च्या नियमांनुसार ज्या उमेदवारांनी M.Sc. (PPPR/संशोधनाद्वारे) SET साठी पात्र नाहीत.
k) SET नोडल एजन्सी पात्र/पात्र नसलेल्या उमेदवारांना कोणतीही गुणपत्रिका जारी करणार नाही. विद्यार्थ्यांनी नोंद घ्यावी की नियोक्त्याद्वारे एम-सेट निकालाची ऑनलाइन पडताळणी करण्याची तरतूद आहे. उमेदवाराने ऑनलाइन अर्जात दिलेल्या माहितीच्या आधारे SET युनिट पात्र उमेदवारांना ई-प्रमाणपत्र जारी करेल. (तपशीलासाठी वरील 'g' पहा).
SET साठी आरक्षण धोरण:
-यूजीसीच्या अधिसूचनेनुसार, राज्यात प्रचलित असलेल्या आरक्षण धोरणाचे पालन करायचे आहे. महाराष्ट्र राज्याच्या आरक्षण धोरणानुसार, 13% जागा अनुसूचित जाती (SC), 7% अनुसूचित जमाती (ST), 19% इतर मागासवर्गीयांसाठी (OBC), 10% SEBC साठी, 10% जागा राखीव आहेत. EWS (खुल्या), SBC साठी 2%, DT (A) VJ साठी 3%, NT(B) साठी 2.5%, NT(C) साठी 3.5%, NT(D) वर्गासाठी 2% जागा राखीव आहेत. फक्त नॉन क्रीमी लेयर (NCL) साठी, सामान्य/अनारिक्षित श्रेणीसाठी 28%. अनाथांसाठी 1% क्षैतिज आरक्षण आहे (परिशिष्ट 3 पहा) आणि बेंच मार्क अपंग व्यक्तींसाठी 5% क्षैतिज आरक्षण आहे (महाराष्ट्र GR, RPwD कायदा 2016, कलम 32(1), (UGC पत्र क्र. 15-4 (जून 2013) -2013(NET)PWD, दिनांक 22 एप्रिल, 2022)